کوله‌سیستیت حاد و مزمن (Acute and Chronic Cholecystitis)

مریض با چهره‌ای دردکشیده میاد و می‌گه: "دکتر از دیشب زیر دنده‌هام سمت راست به شدت درد می‌کنه و امونم رو بریده"

می‌پرسی: "قبلش غذای چرب یا سنگین خوردی؟ دردش به شونه یا کتف راستت هم می‌زنه؟"

می‌گه: "آره دیشب مهمونی بودم و الان دردش دقیقاً می‌زنه به پشت کتم"

می‌پرسی: "تب و لرز یا حالت تهوع هم داشتی؟"

می‌گه: "بدنم داغه و تا حالا دو سه بار بالا آوردم"

• درد ربع فوقانی راست (RUQ) + تب + تهوع و استفراغ = کوله‌سیستیت حاد
• تو معاینه بهش می‌گی نفس عمیق بکشه و همزمان دستت رو زیر دنده‌های راستش فشار می‌دی، اگه نفسش از درد قطع شد یعنی علامت مورفی (Murphy's sign) مثبته
• استاندارد طلایی هم سونوگرافی شکمه که دیواره کیسه صفرا رو ضخیم (بالای ۳ میلی‌متر) و مایع دورش رو نشون می‌ده

• می‌پرسی "دردت با غذا خوردن بهتر یا بدتر می‌شه و سابقه سوزش معده داری؟"، اگه گفت آره -> به زخم معده یا اثنی‌عشر (PUD) شک می‌کنی

• می‌پرسی "دردت از پهلو شروع شده و می‌زنه به کشاله ران؟"، اگه گفت آره و تب نداشت -> به سنگ کلیه راست شک می‌کنی

• می‌پرسی "دردت اول از دور نافت شروع شد و بعد اومد سمت راست و پایین شکمت؟"، اگه گفت آره -> به آپاندیسیت حاد شک می‌کنی

• زردی واضح چشم‌ها و افت فشار خون همراه با تب که تریاد شارکو رو می‌سازه و نشونه کلانژیت حاده

• شکم تخته‌ای و سفت همراه با ریباند تندرنس که نشونه پاره شدن کیسه صفرا و پریتونیته

• اساساً هر کوله‌سیستیت حادی اندیکاسیون ارجاع فوری به جراح عمومی داره

• مریض رو فوراً NPO (ناشتا) کن و تاکید کن حتی یه قطره آب هم نباید بخوره چون قراره بره اتاق عمل

• توی کوله‌سیستیت مزمن، مریض فقط دردهای دوره‌ای بعد از غذای چرب داره و تب نمی‌کنه، اونجا فقط مسکن می‌دی و برای سونوگرافی و جراحی الکتیو ارجاعش می‌دی

• بعد از عمل جراحی (کله‌سیستکتومی) نیاز به پیگیری خاصی جز کشیدن بخیه‌ها و چک کردن عفونت محل زخم نداره

• تو فاز مزمن یا تا زمان رسیدن به جراحی بهش بگو رژیم غذایی کاملاً کم‌چرب داشته باشه

• براش توضیح بده که بعد از برداشتن کیسه صفرا ممکنه با خوردن غذای چرب کمی اسهال بشه که طبیعیه و روده‌ها کم‌کم عادت می‌کنن