حمله حاد آسم (Acute Asthma Exacerbation)

انقباض برونش‌ها و التهاب حاد مجاری هوایی که نیازمند باز کردن سریع راه‌های هوایی با اسپری یا نبولایزر است
local_hospital نسخه درمانگاهی
chat_bubble شرح حال تیپیک expand_more

مریض در حالی که بریده‌بریده حرف می‌زنه و دستش رو به لبه تخت گرفته میاد و می‌گه: "دکتر نفسم بالا نمیاد و سینه‌ام خس‌خس می‌کنه"

می‌پرسی: "سابقه آسم یا حساسیت فصلی داری و قبلاً اسپری می‌زدی؟"

می‌گه: "آره همیشه سالبوتمامول همرامه ولی امروز هرچی زدم فایده نداشت"

می‌پرسی: "سرما خورده بودی یا تو معرض دود و گرد و خاک بودی؟"

می‌گه: "دیروز یه کم گلو درد داشتم و از صبح سرفه‌هام شروع شد و الان خفه‌ام کرده"

search تشخیص و معیارهای تشخیصی expand_more
  • تنگی نفس حاد + ویزینگ (خس‌خس سینه) در سمع ریه + سابقه آتوپی یا آسم = حمله حاد آسم
  • تو معاینه معمولاً تاکیکاردی و تاکی‌پنه داره و فاز بازدمیش طولانی شده
  • استاندارد طلایی برای ارزیابی شدت حمله، گرفتن پالس اکسیمتریه (O2 saturation)
compare_arrows تشخیص افتراقی (DDx) expand_more
  • می‌پرسی "سابقه مشکل قلبی یا ورم پا داری و شبا موقع خواب نفست می‌گیره؟"، اگه گفت آره و تو سمع ریه کراکل (رال) شنیدی -> به نارسایی قلبی یا آسم قلبی (Cardiac Asthma) شک می‌کنی

  • می‌پرسی "غیر از تنگی نفس، خارش بدن یا ورم صورت و لب هم پیدا کردی؟"، اگه گفت آره و سابقه گزش یا داروی جدید داشت -> به آنافیلاکسی (Anaphylaxis) شک می‌کنی

  • می‌پرسی "سابقه سیگار کشیدن طولانی‌مدت داری و همیشه سرفه خلط‌دار می‌کنی؟"، اگه گفت آره (مخصوصاً تو سن بالا) -> به تشدید حاد COPD شک می‌کنی

report_problem علائم خطر و اندیکاسیون ارجاع expand_more
  • ریه ساکت (Silent Chest): اگه مریض تنگی نفس شدید داره ولی تو سمع ریه هیچ صدایی (حتی ویزینگ) نمی‌شنوی، یعنی راه‌های هوایی کامل بسته شدن و این یه اورژانس فوق‌العاده خطرناکه

  • کاهش سطح هوشیاری، بی‌قراری شدید، سیانوز (کبودی لب‌ها) یا ناتوانی در بیان یک جمله کامل

  • عدم پاسخ به ۳ دوز نبولایزر سالبوتمامول در ساعت اول

medication پروتکل درمانی و نسخه‌ها expand_more
1Oxygen Therapy
medicationبا ماسک ساده یا نازال
infoبا هدف رسوندن اکسیژن خون (SpO2) به بالای ۹۲ تا ۹۵ درصد
2Sol Salbutamol 5 mg/mltag1
medicationریختن ۲.۵ تا ۵ میلی‌گرم (نیم تا یک سی‌سی) از محلول داخل دستگاه نبولایزر به همراه ۳ سی‌سی نرمال سالین و استنشاق تا اتمام دارو
infoمی‌تونی این کار رو هر ۲۰ دقیقه تا سه بار در ساعت اول تکرار کنی، اگه نبولایزر نداشتی از همون اسپری سالبوتمامول (MDI) همراه با دم‌یار (Spacer) هر بار ۴ تا ۸ پاف پشت سر هم استفاده کن
3Amp Hydrocortisone 100 mgtag1
medicationتزریق وریدی (IV) بلافاصله بعد از شروع اکسیژن و سالبوتمامول
infoکورتون سیستمیک کلید خاموش کردن التهابه ولی اثرش چند ساعت زمان می‌بره، پس از همون اول بزن که تا عصر اثرش به پیک برسه، برای ترخیص هم حتماً پردنیزولون خوراکی براش بنویس
4Sol Ipratropium Bromide (Atrovent) 500 mcg/2mltag1
medicationاضافه کردن یک ویال از این دارو به همون محفظه نبولایزر سالبوتمامول در حملات متوسط تا شدید
infoاین آنتی‌کولینرژیک کنار سالبوتمامول اثر سینرژیک داره و برونش‌ها رو خیلی بهتر باز می‌کنه
psychology نکات کلیدی نسخه‌نویسی expand_more
  • تو حمله حاد آسم اصلاً آنتی‌بیوتیک نده مگه اینکه علائم واضح پنومونی (مثل تب بالا و خلط چرکی) داشته باشه

  • دادن آرام‌بخش (مثل دیازپام) تو حمله آسم ممنوعه چون درایو تنفسی رو کم می‌کنه و مریض رو می‌بره تو نارسایی تنفسی

event_repeat پیگیری (Follow-up) expand_more
  • بعد از اینکه مریض تو اورژانس استیبل شد، حتماً با یه دوره کورتون خوراکی (مثل پردنیزولون ۵۰ میلی‌گرم روزانه به مدت ۵ تا ۷ روز بدون نیاز به تیپر کردن) ترخیصش کن تا حمله عود نکنه

record_voice_over آموزش به بیمار expand_more
  • روش درست استفاده از اسپری رو تو مطب چک کن (بیشتر مریض‌ها اسپری رو اشتباه می‌زنن و دارو می‌خوره به ته حلقشون)

  • حتماً از دم‌یار (آسمایار) برای اسپری زدن استفاده کنه

  • محرک‌های آسم خودش (مثل عطر، دود اسپند، گرد و غبار یا هوای سرد) رو بشناسه و ازشون دوری کنه

forum تجربیات بالینی همکاران

lock_person

مشاهده تجربیات همکاران

برای مشاهده نظرات و ارسال تجربه بالینی، وارد حساب کاربری شوید.