سنگ اتفاقی کیسه صفرا (Asymptomatic Cholelithiasis)

مریض با یه برگه سونوگرافی میاد و با استرس می‌گه: "دکتر، رفتم سونوگرافی چکاپ (یا برای کبد چرب)، گفتن کیسه صفرام پر از سنگه، باید زود عمل کنم؟"

تو می‌پرسی: "درد شدید زیر دنده‌های سمت راست که بزنه به شونه راستت داری؟ مخصوصاً بعد از خوردن غذای چرب؟"

می‌گه:

"نه اصلاً." می‌پرسی: "حالت تهوع، استفراغ یا زرد شدن سفیدی چشم‌ها چطور؟"

می‌گه: "نه، هیچ مشکلی ندارم، فقط تو سونو نوشته سنگ دارم."

• رویت سنگ در سونوگرافی + عدم وجود هرگونه درد یا علائم گوارشی مرتبط = سنگ اتفاقی کیسه صفرا.
• استاندارد طلایی همون سونوگرافی شکم و لگن هست که معمولاً سنگ رو به صورت یک اکوی روشن با سایه خلفی (Acoustic Shadowing) نشون میده.

• می‌پرسی "مطمئنی بعد از خوردن کله‌پاچه، پیتزا یا غذای چرب درد نداری؟"، اگه گفت آره و دردش یکی دو ساعت طول می‌کشه و خودش خوب میشه -> به کولیک صفراوی (Symptomatic Gallstone) شک می‌کنی.

• می‌پرسی "تب، لرز و درد مداوم سمت راست شکم که با نفس کشیدن بدتر بشه داری؟"، اگه گفت آره -> به کله‌سیستیت حاد شک می‌کنی (اورژانس جراحی).

• می‌پرسی "نفخ، آروغ زدن زیاد و سنگینی معده داری؟"، اگه گفت آره -> به سوءهاضمه (Dyspepsia) شک می‌کنی. خیلی وقتا مریض سوءهاضمه داره و بی‌خودی ربطش میده به سنگ صفرای بی‌گناهش!

• شروع درد شدید و مداوم ربع فوقانی راست شکم (RUQ) که بیشتر از ۶ ساعت طول بکشه.

• بروز تب و لرز.

• زردی پوست و چشم‌ها (ایکتری) یا روشن شدن رنگ مدفوع.

• (در صورت بروز این علائم، ارجاع فوری به اورژانس یا جراح عمومی).

عمل جراحی پیشگیرانه (کله‌سیستکتومی پروفیلاکتیک) برای سنگ بی‌علامت فقط در این موارد خاص مجازه و باید ارجاع بدی:

1. سنگ‌های بزرگتر از ۳ سانتی‌متر.

2. کیسه صفرای چینی (Porcelain Gallbladder) تو سونوگرافی (به خاطر خطر بالای سرطان).

3. بیماران مبتلا به کم‌خونی داسی‌شکل.

4. بیمارانی که کاندید عمل جراحی چاقی (باریاتریک) هستن.

• نیازی به سونوگرافی‌های مکرر و روتین نیست، مگر اینکه مریض دچار علائم بشه. اما برای آرامش خاطر مریض‌های خیلی حساس، می‌تونی بگی سالی یک‌بار سونوگرافی کنترل انجام بده.

• داشتن یک رژیم غذایی سالم و کم‌چرب.

• پرهیز اکید از رژیم‌های لاغری سخت و کاهش وزن سریع (کاهش وزن ناگهانی خودش باعث غلیظ شدن صفرا و بزرگتر شدن سنگ‌ها می‌شه).

• ورزش منظم برای بهبود حرکت روده‌ها و کیسه صفرا.